In conflictsituaties, of die nou op het werk of in de relationele sfeer liggen, kan de dialoog tot stilstand komen. Zinvolle communicatie is, vanwege opgelopen emoties niet meer mogelijk. Het idee om er een derde persoon bij te halen die zonder een eigen inbreng in het probleem te hebben de gesprekken structureert, is voor Nederlandse begrippen tamelijk nieuw. In Amerika, waar het verschijnsel mediation vandaan komt, is deze methode zeer gebruikelijk en algemeen aanvaard. Buurtcentra bieden deze service aan, op scholen worden leerlingen opgeleid om te bemiddelen bij conflicten en ook bestaat binnen bedrijven de mogelijkheid problemen met collega’s of leidinggevenden met behulp van een mediator te bespreken.

De taak van de mediator is om partijen te helpen helderheid te scheppen in het conflict. Wat maakt dat de gesprekken zo vruchteloos zijn? Waarom zijn partijen zo geprikkeld/vijandig/afstandelijk? Tijdens de gesprekken wordt duidelijk waar het partijen nu echt om gaat en komen hun belangen boven tafel. Vanuit deze belangen wordt vervolgens gekeken naar eventuele mogelijkheden die er zijn om het conflict op te lossen. De mediator behoudt tijdens het gehele proces een neutrale rol. Hij/zij komt niet met een oplossing of oordeel en kiest uiteraard ook geen partij.

Beide partijen nemen op vrijwillige basis deel aan de gesprekken. Voorafgaand aan het mediationproces worden er afspraken over vertrouwelijkheid gemaakt. Mediation werkt het beste wanneer partijen een voortdurende relatie tot elkaar hebben, zodat het voor beiden van belang is dat er een oplossing wordt gevonden die de verstandhoudingen niet verstoort. Integendeel, mediation leidt in de regel zelfs tot een betere verstandhouding.

Mediation past bij uitstek in deze tijd, waarin steeds minder mensen besluiten zullen accepteren die door een ander worden gedicteerd. Tevens zullen beide partijen zich eerder aan een overeenkomst houden als men de ideeën die aan die overeenkomst ten grondslag liggen als iets van henzelf beschouwt.

Er zijn een aantal instituten in Nederland die de opleiding tot professioneel mediator verzorgen, waaronder het Centrum voor Conflicthantering (CvC) te Haarlem. Het volgen van intensieve trainingen is een onderdeel van de studie. Als de studie met goed gevolg is afgelegd, kan men zich laten registreren bij het Nederlands Mediation Instituut (NMI). Dit instituut bewaakt de kwaliteit van de opleidingen.

Tineke Duinker (Amsterdam, 1961):
'Ik ben op latere leeftijd (40) met datgene in aanraking gekomen wat ik graag wil doen (mediation) en dat zie ik als een voordeel. Ik heb nu 27 jaar in het bedrijfsleven achter de rug. Die ervaring helpt mij bij het begeleiden van conflicten op de werkvloer. Ik ken de sfeer, weet wat er kan spelen. Ook op sociaal en relationeel gebied ben ik geen groentje meer, waardoor ik ook geschikt ben voor bemiddelingen in de relationele sfeer. De mooiste momenten zijn als het me lukt om mensen echt naar elkaar te laten luisteren. Dat levert vaak heel veel op.

Vanaf het eerste moment dat ik iets las over mediation (in 1999) was ik enthousiast. Ik wist meteen dat ik me met mediation wilde gaan bezig houden, omdat ik er in geloof. De opleiding was heel interessant en het werk geeft vaak voldoening. Mediation werkt'.